AN ICONOGRAPHY PROJECT

Το παράδοξοτης προσευχής

Ξέρετε πώς η ίδια προσευχή, όσο κι αν επαναλαμβάνεται, κάθε φορά μοιάζει καινούργια;

Η ιστορία ενός έμπειρου αγιογράφου για τη ζωή και τον τρόπο που εργάζεται: για τις δυσκολίες, τους δρόμους που μπορεί να ανοίγονται και κάποιες ματιές στην παραδοσιακή τέχνη της Εκκλησίας.

Ο ΣωτήραςΠρώιμο έργο της σειράς
Συνεχίστε
Ένα πρότυποΔουλεμένο επί δεκαετίες
Κάθε εικόνα στο χέριΈνα ξεχωριστό έργο
8 × 8 ίντσεςΑκρυλικό και χρωστικές σε καμβά

Βρίσκω τον δρόμο
πίσω στο καβαλέτο.

Στα δεκατέσσερα χρόνια που πέρασα στον βορειοδυτικό Ειρηνικό των ΗΠΑ, με τη στήριξη της Αντιοχειανής Ορθόδοξης κοινότητας, έφτασα κοντά στην ολοκλήρωση του μεγαλύτερου συνόλου τοιχογραφιών στην περιοχή.

Δεν πλάθουμε την αγιογραφία κατ’ εικόνα μας. Αντίθετα, μας πλάθει η χάρη του Θεού που απορρέει από αυτή την εικονογραφική παράδοση.
— π. Τζόζεφ Κόουπλαντ
Holy Cross, Γιακίμα · 2012

Οκτώ χρόνια σοβαρής ασθένειας διέκοψαν τη δουλειά μου και τα σχέδιά μου για το Ορθόδοξο Χριστιανικό Κέντρο Έρευνας Τέχνης.

Τώρα, έχοντας επιστρέψει στη Σερβία, αναρρώνω και ξαναβρίσκω σταδιακά έναν σταθερό ρυθμό εργασίας ως αγιογράφος. Το KYRIE ELEISON είναι μέρος αυτής της επιστροφής.

Κατά καιρούς ζωγραφίζω μια μικρή σειρά εικόνων του Χριστού. Καθεμιά βασίζεται στο δικό μου πρωτότυπο σχέδιο, που ωρίμασε μέσα από δεκαετίες εικονογραφικής εμπειρίας. Καθεμιά είναι και η ζωγραφική μου έκφραση της προσευχής: Κύριε, ἐλέησον.

Αυτές οι εικόνες είναι στιγμές μιας αδιάκοπης άσκησης — εικονογραφικά «στιγμιότυπα προσευχής».

Η ίδια αρχή.
Ένα πρόσωπο ζωγραφισμένο ξανά.

Επιστρέφω στο ίδιο θέμα όπως ο αθλητής στο ίδιο εμπόδιο: άλλη μια ευκαιρία να τελειοποιήσω την τέχνη μου.

01 / THE TRACE

Μια κοινή αφετηρία.

Το αρχικό σχέδιο ↗

Το ίδιο φωτοστέφανο μέσα στο τετράγωνο. Το ίδιο γραμμικό σχέδιο που δημιούργησα, επαναλαμβανόμενο στην αρχή κάθε καινούργιου έργου.

02 / THE PAINTING

Ύστερα έρχονται τα χρώματα και οι πινελιές. Δεν έχω μπροστά μου κάτι να αντιγράψω· δουλεύω με όσα έχω μέσα στην ψυχή και στον νου μου.

03 / THE CADENCE

Καθεμιά λίγο διαφορετική.

Από χειρόγραφο δώρο
καθ. Γ. Στάθης · Σινά

Τα πρόσωπα μοιάζουν σχεδόν ίδια. Οι ανεπαίσθητες διαφορές τους θυμίζουν τις αλλαγές στον ρυθμό και τις ανάσες κατά την επανάληψη της προσευχής.

Το ίδιο πρόσωπο.
Ο δικός του ρυθμός.

Μέσα από αυτή την επαναλαμβανόμενη εργασία, αυτή την άσκηση, πλησιάζω το ιδανικό πρότυπο της εικόνας του Χριστού που έχω μέσα μου.

Αν αποφασίσετε να αποκτήσετε μια τέτοια εικόνα, θα παραλάβετε ένα πρωτότυπο έργο ζωγραφισμένο από το χέρι μου και θα βοηθήσετε να συνεχιστούν η αγιογραφία και η έρευνα. Θα σας ήμουν βαθιά ευγνώμων για τη στήριξη.

KYRIE ELEISON
Ο Σωτήρας
Μια σειρά σε εξέλιξη

Υλικό
Ακρυλικό και χρωστικές σε καμβά
Εικόνα
Περίπου 8 × 8 ίντσες
20 × 20 εκ.
Με κορνίζα
Περίπου 9¼ × 9¼ ίντσες
23,5 × 23,5 εκ.
Οι διαστάσεις της κορνίζας μπορεί να διαφέρουν.
Έτος
2026

525 USD ανά εικόνα

Κάθε εικόνα ζωγραφίζεται χωριστά, με βάση το δικό μου πρωτότυπο σχέδιο.

Ούγκλιεσα Μιλέτα

Πορτρέτο του Ούγκλιεσα Μιλέτα μπροστά σε τοίχο πομπηιανού κόκκινου

Θέλω να κρατήσω αυτόν τον δίαυλο ανοιχτό όσο θα μπορώ ακόμη να εργάζομαι: να προσφέρω έργα μου, να μοιράζομαι ανακαλύψεις και πότε πότε να σημειώνω στιγμές από την επιστροφή μου στο καβαλέτο.

Η χειρόγραφη υπογραφή του Uglješa Mileta

Μας διαμορφώνει η παράδοση.

Το ίδιο συμβαίνει και με την αγιογραφία. Δεν τη διαμορφώνουμε κατ’ εικόνα μας. Αντίθετα, μας διαμορφώνει η χάρη του Θεού που απορρέει από αυτή την εικονογραφική παράδοση. Είναι το ήθος της Εκκλησίας, εκφρασμένο μέσα από σχήματα και χρώματα, που στρέφει την προσοχή μας στο να ζητούμε «πρώτα τη Βασιλεία του Θεού και τη δικαιοσύνη Του».

π. Τζόζεφ Κόουπλαντ
Έργο τοιχογράφησης του Ιερού Ναού Τιμίου Σταυρού στη Γιακίμα
Μεθέορτα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου · 17 Αυγούστου 2012

Το αρχικό σχέδιο της εικόνας σε χαρτί, με τα ίχνη του μολυβιού κάτω από τα τελικά περιγράμματα

Από το σχέδιό μου για τη σειρά: το γραμμικό πρότυπο και τα αχνά ίχνη μολυβιού κάτω από τα τελικά περιγράμματα.

Το αυθεντικό χειρόγραφο Κύριε ελέησον του καθηγητή Γρηγορίου Στάθη πάνω σε χαρτί της Μονής Σινά

Το έγραψε ιδιοχείρως για μένα ο καθηγητής Γρηγόριος Στάθης στο Σινά.

«Τυπικό, αλλά αυθεντικό».

Αυτό το πρόσωπο του Χριστού είναι το δικό μου πρωτότυπο σχέδιο. Αποκρυσταλλώθηκε μέσα από δεκαετίες μελέτης μερικών από τα ωραιότερα έργα που μας κληροδότησε η παράδοση — στο Πρωτάτο, στη Μονή Χιλανδαρίου και στο Σινά.

Το ίδιο σχέδιο βρίσκεται στη βάση κάθε έργου της σειράς. Κάθε νέα εικόνα είναι άλλη μια προσπάθεια να πλησιάσω το πρόσωπο που κουβαλώ μέσα μου.

Αντιγράφοντας χωρίς αντιγραφή.

Έχω επιστρέψει στο ίδιο θέμα εκατοντάδες φορές. Όταν έρχεται κάθε χρόνο στη Σερβία η γιορτή του Αγίου Νικολάου, είναι άλλη μια ευκαιρία να αγιογραφήσω τον Άγιο και να πλησιάσω λίγο περισσότερο ένα αγαπημένο βυζαντινό πρότυπο.

Στη σειρά KYRIE ELEISON το αρχικό σχέδιο είναι δικό μου. Επαναλαμβάνω τις γραμμές του. Ύστερα αρχίζει η ζωγραφική, με οδηγό όσα έχω μέσα στην ψυχή και στον νου μου.

Κάθε εικόνα βγαίνει λίγο διαφορετική. Με τη δουλειά ακονίζω την τέχνη μου και πλησιάζω το ιδανικό πρόσωπο του Χριστού που αναζητώ.

Πάντα το ίδιο.
Κάθε φορά ξανά.

Στο μάτι του μη ειδικού, οι εικόνες αυτής της σειράς μπορεί να φαίνονται σχεδόν ίδιες. Για τον ζωγράφο, καθεμιά έχει τις δικές της μικρές διαφορές.

Θυμίζουν τις ανεπαίσθητες αλλαγές στον ρυθμό και τις ανάσες της προσευχής: τα ίδια λόγια, αλλά κάθε φορά ο δικός της ρυθμός.

Έτσι καταλαβαίνω αυτές τις εικόνες ως εικονογραφικά «στιγμιότυπα προσευχής».

Στο αγιορείτικο κελλί Μπουραζέρι, ο Γέροντας Αρσένιος εξέτασε κάποτε τον φάκελο με τα έργα μου και μου μίλησε στα αγγλικά.

Εσωτερικό παρεκκλησίου με εικόνες και καντήλια, και μοναχός πλάι στο παράθυρο

Όσο θυμάμαι τα λόγια του, μου υπενθύμισε πως δεν πρέπει ποτέ να ξεχνούμε ποιον ζωγραφίζουμε: τον Χριστό, τον ζωντανό Θεό, του οποίου η εικόνα βρίσκεται μέσα στον καθένα μας.

Εκείνη η συζήτηση μένει ακόμη μέσα μου.

Αγιογραφία, συνάντηση
και έρευνα.

Αυτές οι εικόνες με βοηθούν να συνεχίσω την καθημερινή μου εργασία και την έρευνα του OCARC, που τώρα ξαναριζώνει στη Σερβία.

Το Άγιον Όρος και το Σινά παραμένουν σημαντικοί προορισμοί αυτής της προσπάθειας. Η έρευνά μου περιλαμβάνει τις αναλογικές μεθόδους των Βυζαντινών μαστόρων και την πρακτική εφαρμογή τους στη σύγχρονη αγιογραφία.

Κάθε αγορά συμβάλλει στη συνέχεια της ζωγραφικής, της μελέτης και των ταξιδιών.

Ούγκλιεσα Μιλέτα

Γεννήθηκε το 1970 και ασχολείται με την αγιογραφία από το 1990. Ως έμπειρος αγιογράφος εργάστηκε σε μεγάλο επισκοπικό εργαστήριο και επί χρόνια συνέβαλε στην ετοιμασία του εικονογραφημένου ετήσιου ημερολογίου του Σερβικού Πατριαρχείου, του οποίου οι αναπαραγωγές εξακολουθούν να χρησιμεύουν ως πρότυπα για αρχαρίους.

Συμμετείχε στην κατάρτιση του πρώιμου εικαστικού προγράμματος του Ναού του Αγίου Σάββα στο Βελιγράδι. Με συνεργάτες του αγιογράφησε ναούς στη Σερβία και στο εξωτερικό, από τη Βιέννη έως το Μπιούτ της Μοντάνα. Στην Ελλάδα εργάστηκε και στην Ιερά Μονή Αγίων Αναργύρων Πάρνωνος, ενώ στη Γιακίμα της Πολιτείας Ουάσινγκτον σε ένα μεγάλο σύνολο τοιχογραφιών.

Στη Μονή Αγίων Αναργύρων Πάρνωνος: ο Γέροντας Πάμφιλος, η Ζβέζντανα, ο π. Δαμιανός και ο Ούγκλιεσα με ρούχα εργασίας
Άγιοι Ανάργυροι, Πάρνωνας · Γέροντας Πάμφιλος, Ζβέζντανα, π. Δαμιανός και Ούγκλιεσα

Ίδρυσε το Ορθόδοξο Χριστιανικό Κέντρο Έρευνας Τέχνης (OCARC), που σήμερα εδρεύει στο Κραγκούγιεβατς, και βοήθησε στην ίδρυση εργαστηρίων αγιογραφίας στην Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης του Σινά και στην Κερασιά του Αγίου Όρους.

Ανάμεσα στα έργα που αγαπά περισσότερο είναι η Φιλοξενία του Αβραάμ στην τράπεζα του ξενώνα της Μονής Αγίας Αικατερίνης και οι τοιχογραφίες του σπηλαιώδους παρεκκλησίου του Αγίου Ιωάννη του Ρώσου στο Σινά.

Η τοιχογραφία Φιλοξενία του Αβραάμ στην τράπεζα του ξενώνα της Μονής Αγίας Αικατερίνης, Σινά
Η Φιλοξενία του Αβραάμ · Μονή Αγίας Αικατερίνης, Σινά

Ρωτήστε για μια εικόνα.

Θα ανοίξει η εφαρμογή email με το μήνυμα έτοιμο. Για να ολοκληρώσετε την επικοινωνία, πατήστε εκεί «Αποστολή».

Η αρχική φωτογραφία της εικόνας μέσα στην κορνίζα της, επάνω σε τραπέζι με δαντέλα

Μια πρώιμη εικόνα της σειράς KYRIE ELEISON, φωτογραφημένη μέσα στην κορνίζα της.

The letter-ring seal.

Enlarged OCARC mark

The same original logo, enclosed by a small ring of the full studio name.